Terugblik op Open Monumentendag

Zondag 13 september 2026
Ontdek het verleden, beleef het heden en kijk naar de toekomst van Oud Gastel

Wel of niet deelnemen aan Open Monumentendag?
Of we dit jaar zouden deelnemen aan Open Monumentendag, was lange tijd onzeker. We zaten midden in een ingrijpende verbouwing van de gang en de toiletten. Bovendien was aanvankelijk nog niet duidelijk welke activiteiten we precies zouden organiseren. Ook de personele bezetting op deze dag kon een uitdaging worden en de tijd om alles voor te bereiden begon te dringen.
Toen de verbouwing echter redelijk tot goed vorderde, besloten we alsnog onze deuren te openen. Als Heemkundekring vinden we het belangrijk om op een dag als deze bezoekers welkom te heten. De werkzaamheden waren immers juist bedoeld om hen in de toekomst beter te kunnen ontvangen.
Daarnaast was er de mogelijkheid om samen te werken met twee andere bijzondere monumenten in Oud Gastel: de Laurentiuskerk en het Mastboomhuis. Ook dat gaf ons een extra stimulans om mee te doen.

Het thema: verleden, heden en toekomst
We kozen voor het thema ‘Ontdek het verleden, beleef het heden en kijk naar de toekomst van Oud Gastel’. Dit sloot uitstekend aan bij het landelijke thema ‘Veerkrachtig erfgoed – in tijden van onzekerheid’. Daarbij staat centraal hoe monumenten en historische gebouwen zich door de eeuwen heen hebben aangepast aan veranderende omstandigheden en waarom ze ook vandaag de dag van grote waarde zijn.
Met een bijzondere fotopresentatie wilden we het verleden, het heden en de toekomst van Oud Gastel op een verrassende manier met elkaar verbinden.

Oud Gastel door de tijd
Hoe zag Oud Gastel er vroeger uit? Hoe heeft het dorp zich ontwikkeld? En hoe zou het er over tientallen jaren uit kunnen zien?
Aan de hand van historische foto’s weergegeven op expositiepanelen en een voice- over filmpje met ‘bewegende’ beelden, oude kaarten en hedendaagse beelden namen we bezoekers mee op een reis door de tijd. Zo kregen zij een beeld van de veranderingen die Oud Gastel door de jaren heen heeft doorgemaakt.
Met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) maakten we bovendien toekomstbeelden van historische locaties. Deze verrassende impressies boden een bijzondere kijk op hoe het dorp er in de toekomst mogelijk uit zou kunnen zien.
Samen met de Laurentiuskerk en het Mastboomhuis, beide monumenten en aansprekende voorbeelden van veerkrachtig erfgoed, vertelden we zo ons verhaal over de rijke geschiedenis van Oud Gastel.
Als publiciteit kozen we deze keer voor een poster met een QR-code. Via deze code konden bezoekers de wandelroute bekijken en informatie vinden over de verschillende locaties. En we adverteerden uitgebreid in De Nieuwe Klok.

De tentoonstelling in De Drie Snoeken
In ons museum De Drie Snoeken presenteerden we aan de hand van foto’s op A3-formaat de ontwikkeling van verschillende straten in Oud Gastel. Het ging om de Veerkensweg, Roosendaalsebaan, Kerkstraat, Dorpsstraat, Koelestraat, Karolinastraat, Emmastraat, Wilhelminastraat, Rijpersweg en Meir.
Gelukkig beschikt onze fotodatabase over een grote verzameling historische straatbeelden. Daardoor konden we op de presentatieborden honderden herkenbare en iconische foto’s laten zien. De beelden maakten duidelijk hoe het straatbeeld in de loop der jaren is veranderd.
Daarnaast gebruikten we AI om zeven toekomstbeelden te maken. Hoe zouden deze straten er over enkele decennia uit kunnen zien? De resultaten waren soms verrassend en lieten zien dat de toekomst niet vanzelfsprekend minder mooi hoeft te zijn dan het heden.
 

De tentoonstelling maakte eens te meer duidelijk hoe ingrijpend onze leefomgeving in de loop der tijd kan veranderen. Het onderstreept ook het belang van onze statutaire doelstelling: ‘ijveren voor het behoud van karakter en schoonheid van plaats en eigen omgeving en het verrichten van al hetgeen hiermee verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn’.
Die doelstelling blijft actueel en verdient het om gekoesterd te worden.
Ook achter de schermen werd hard gewerkt. De verbouwing had het nodige achterstallige schoonmaakwerk met zich meegebracht. Onze vrijwilligers zetten echter alle zeilen bij om het museum weer spic en span te krijgen. Dankzij hun inzet konden we onze bezoekers met een gerust hart ontvangen.

Het bezoek: een geslaagde dag
Vanaf 12.00 uur waren we geopend en wachtten we op de eerste bezoekers. In eerste instantie werkte het weer helaas niet mee. We begonnen ons al zorgen te maken dat de dag, ondanks alle inspanningen, op een teleurstelling zou uitlopen.
Gelukkig klaarde het later op. Toen het droog werd en de zon zich liet zien, kwamen de bezoekers alsnog in groten getale naar ons museum. Aan het einde van de dag had Jan Rijsdijk ruim 150 bezoekers geteld.
De reacties waren bijzonder positief. Bezoekers waren niet alleen enthousiast over de tentoonstelling, maar ook over de verzorgde uitstraling van het museum.
We kijken dan ook terug op een meer dan geslaagde Open Monumentendag! Dankzij de inzet van onze vrijwilligers en de belangstelling van de bezoekers werd het een mooie dag, waarop we samen het verleden, het heden en de toekomst van Oud Gastel centraal konden stellen.

Poster Open Monumentendag 2026, zondag 13 september 2026