Rommelasperge

Deze paal is vernoemd naar beroemde Duitse veldmaarschalk Rommel. De palen werden tijdens de Duitse bezetting in weilanden of akkers in de grond gezet om te voorkomen dat geallieerde vliegtuigen zouden kunnen landen. Deze Rommelasperge is geschonken door de heer A. Bogers van de Oudendijk. Hij stond in een perceel bij de Zuidzeedijk in de nabijheid van de tankval.

 

Foto’s van Van Kalmthout

 

 

Soms krijg je iets aan-geboden waarvan je zeker bent dat het iets waardevols is, maar nog niet kunt zien wat het precies is. Dat is eigenlijk het geval bij de volle doos met fotonegatieven uit het analoge foto-archief van Chris van Kalmthout. Nieuwsgierig als de vrijwilligers van de heemkunde-kring zijn, gaan we natuurlijk aan de slag om te bekijken welke historisch belangrijke zaken op deze negatieven zijn vastgelegd. Wellicht kunnen we u dat in de toekomst laten zien.

Het rooktafeltje

Riet van Oosterhout – Van de Noort schonk ons een rooktafeltje, een aluminium kookketel, een weegschaal, een duivenklok en een kaasvorm.

In de zomermaanden kregen wij een telefoontje met de mededeling dat iemand uit Gastel de heemkundekring een schenking wilde doen. Onze reactie is dan altijd, dat is leuk, maar we gaan eerst kijken wat de schenker ons te bieden heeft. Het heeft geen zin om voorwerpen – ook al zijn die op zich van historisch belang – in onze collectie op te nemen wanneer we er daarvan al vele exemplaren hebben. Dit was bepaald niet het geval bij de schenking van Riet van Oosterhout – Van de Noort.Ze is de weduwe van Jos van Oosterhout en woonde jarenlang op de boerderij op de Pietseweg.

De meest in het oog springende schenking is een metalen bronskleurige rooktafeltje gemaakt door Daalderop, de bekende fabrikant van allerhande huishoudelijke appara-tuur en gebruiksvoorwerpen. Riet zag het tafeltje staan bij Marie van Dongen. Die woonde indertijd bij Geert Jansen. De vader van Geert had een café in de buurt van de Pietseweg en dat café werd “bij Janeke’s” genoemd.Dat was allemaal in de familie van Jos. Riet was weg van het bijzondere tafeltje en Jos was het er helemaal mee eens dat ze het kocht. Op het tafeltje staan, nog enige bijpassende rookattributen zoals een tabakspot, een asbak, een luciferdooshouder en nog een tweetal open bakjes.

Salter weegschaal

Terwijl Jos op het land aan het werk was verkocht Riet de aardappelen die ook op hun boerderij werden geteeld. Ten behoeve van het afwegen werd bij gewichtshoeveelheden tot 10 kg gebruik gemaakt van de Salter weegschaal. Dit van origine Engelse bedrijf verkoopt weegschalen over de hele wereld en werd in 1760 opgericht door Richard Salter die toen de eerste Engelse veerunster ging maken.

Als er meer dan 10 kg aardappelen moesten worden afgewogen dan werd gebruik gemaakt van de bascule.

Aluminium kookketel

Op de boerderij werd er uiteraard regelmatig geslacht. Veel vlees belandde in de pekelbak om daar enige tijd te blijven. Als het vlees voldoende gepekeld was, werden de hammen naar Bus of Hagenaars gebracht om daar te worden gerookt.

Maar je kon ook zult maken. Dan had je de grote kookketel nodig en daar werden de varkenskop, het hart en soms ook de staart en zwoerd in gedaan om zo lang te koken dat het vleesvan de kop mals en zacht was gewordenen gemakkelijk van de botten van de kop kon worden gehaald. In de ketel werden ook ribbetjes en lever gekookt.

Kaasvorm

De kaasvorm had verschillende namen, afhankelijk van de streek waar je woont. Soms noemde men het ook een kaasvat, soms zelfs ook kaastobbe, terwijl dat de naam is voor de grote bak waarin de kaas stremt.

Riet komt van de Sint Maartenspolder net boven Hoeven. Ook haar beide ouders: Jok van de Noort en haar moeder Jo van Trijen waren in diezelfde polder op de boerderij opgegroeid.De kaasvorm is afkomstig van oma Van Trijen. Oma van Trijen en de moeder van Riet hebben er kaas mee gemaakt. Riet kon niet vertellen waar de stremsel vandaan kwam. Die kwam eigenlijk van de lebmaag van een nuchter kalf. In hele oude archieven is te lezen dat bij gebrek aan stremsel ook wel gebruik werd gemaakt van lievevrouwebedstro en distels.Na het stremmen van de melk, het snijden van de wrongel en het aftappen van de wei, ging de wrongel in een kaasdoek en werd dit geheel in de kaasvorm gedaan. Vervolgens werd een deksel (ook wel volger genoemd) op de wrongel gelegd en daarbovenop kwam een steen. Op die manier werd de laatste wei uit de kaas geperst. Omdat het niet zo’n groot kaasvat is, ging de kaas al vrij snel uit het vat, werd de kaasdoek verwijderd en werd de kaas soms omgekeerd in de kaasvorm gelegd om een mooie vorm te krijgen. Daarna ging de kaas in de pekel en als dat lang genoeg had geduurd naar de zin van oma en moeder Van Trijen, dan ging de kaas op de plank om te rijpen. In de dagen was er geen “kaasplastic” om de kaas te beschermen. Regelmatig schoonhouden van de korst en af en toe de kaas omdraaien, was in die dagen de manier van werken.

Duivenklok

Jos, de man van Riet was een enthousiaste duiven-melker. Hij hield sowieso erg van dieren. De vader van Jos, Willem was volgens Riet ook een echte liefhebber van de duivensport. Als je die sport bedrijft, heb je een duivenklok nodig. Riet had die nog staan en schenkt die graag aan de heemkundekring. Als we op internet kijken, dan zien we dat we hier te maken hebbenmet een Benzing Elite duivenklok.

 

En om te bewijzen dat de klok echt van Jos was, plaatsen we hierbij ook nog een foto van de bovenzijde van de duivenklok.